Greenwashing: θεματικά σημειώματα της ESMA για «σαφείς, δίκαιους και μη παραπλανητικούς» ισχυρισμούς βιωσιμότητας (sustainability-related claims)

Στις 14 Ιανουαρίου 2026, η ESMA δημοσίευσε 2 θεματικά σημειώματα με εκπαιδευτικό χαρακτήρα, σε σχέση με τους ισχυρισμούς βιωσιμότητας. Ειδικότερα:

Το πρώτο σημείωμα συνοψίζει τις γενικές προσδοκίες της ESMA για το πώς οι συμμετέχοντες στις αγορές(εκδότες, διαχειριστές κεφαλαίων, πάροχοι επενδυτικών υπηρεσιών κ.λπ.) θα πρέπει να διατυπώνουν ισχυρισμούς βιωσιμότητας με τρόπο «σαφή, δίκαιο και μη παραπλανητικό», στο πλαίσιο της αντιμετώπισης κινδύνων greenwashing. Ως βάση θέτει τέσσερις αρχές:

(1) Ακρίβεια (χωρίς υπερβολές, ασάφειες, cherry-picking, παραπλανητική οπτικοακουστική παρουσίαση),

(2) Προσβασιμότητα (εύκολη εύρεση/κατανόηση, κατάλληλο επίπεδο λεπτομέρειας),

(3) Τεκμηρίωση (σαφής μεθοδολογία, ουσιαστικές συγκρίσεις/thresholds, αναφορά περιορισμών δεδομένων/μετρικών), και

(4) Επικαιροποίηση (έγκαιρη ενημέρωση σε ουσιώδεις αλλαγές, ένδειξη ημερομηνίας και περιμέτρου ανάλυσης).  

Διευκρινίζεται ότι οι αρχές και η καθοδήγηση αφορούν «μη ρυθμιστικές» επικοινωνίες (π.χ. marketing/προωθητικό υλικό, εθελοντική αναφορά) και δεν δημιουργούν νέες υποχρεώσεις δημοσιοποίησης, αλλά λειτουργούν ως υπενθύμιση της ευθύνης για μη παραπλανητική επικοινωνία. Δίνεται έμφαση στη χρήση “layering” (ιδίως προς retail), ώστε το βασικό μήνυμα να συνοδεύεται από εύκολα προσβάσιμη αναλυτική τεκμηρίωση.

Το δεύτερο σημείωμα εστιάζει ειδικά στους ισχυρισμούς περί ESG στρατηγικών, ιδίως σε ESG integration και ESG exclusions, επειδή οι όροι αυτοί χρησιμοποιούνται ευρέως σε επικοινωνίες marketing (κυρίως προς retail) αλλά συχνά με διαφορετικό περιεχόμενο και επίπεδο «φιλοδοξίας», αυξάνοντας τον κίνδυνο παραπλάνησης. Η ESMA εξηγεί, σε γενικές γραμμές, ότι το ESG integration αφορά την ενσωμάτωση ουσιωδών ESG κινδύνων/ευκαιριών στην ανάλυση και στις επενδυτικές αποφάσεις (με διαφορετικές πρακτικές στην αγορά, δεσμευτικές ή μη), ενώ τα ESG exclusions αφορούν συνεπή εφαρμογή φίλτρων/κριτηρίων που «απαγορεύουν» συγκεκριμένες εκθέσεις (εκδότες/κλάδους/πρακτικές κ.λπ.). Η ειδοποιός διαφορά τους είναι ότι τα exclusions “απαγορεύουν”, ενώ το integration δεν συνεπάγεται αυτόματο αποκλεισμό, αλλά η ελκυστικότητα μιας επένδυσης αξιολογείται και μπορεί να αλλάξει βάσει ESG scoring/παραμέτρων.

Τα θεματικά σημειώματα της ESMA